Nasıl hesaplanır?
Tapu harcı, 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (4) sayılı tarifenin 20/a bendine göre alınır. Satışta devir eden (satıcı) ve devir alan (alıcı) ayrı ayrı binde 20 öder. Hesap üç adımdır:
- Harca esas değeri bulun: beyan ettiğiniz satış bedeli ile emlak vergisi değerinden yüksek olanı alın. 10 TL’ye kadar kesirler dikkate alınmaz.
- Bu değeri 0,02 ile çarpın: sonuç hem alıcının hem satıcının harcıdır.
- Döner sermaye ücretini ekleyin: 2.227,00 TL × yöresel katsayı. Bu ücret genellikle alıcı tarafından ödenir.
Örnek: 4.500.000 TL’ye satılan, emlak vergisi değeri 3.200.000 TL olan bir dairede harca esas değer 4.500.000 TL’dir. Alıcı ve satıcının her biri 90.000 TL harç öder. Taraflar harcın tamamını alıcının ödemesini kararlaştırdıysa alıcı 180.000 TL öder; katsayısı 1 olan bir ilçede 2.227 TL döner sermaye ücretiyle toplam 182.227 TL olur. Aynı daire 3.000.000 TL’ye beyan edilir ama emlak vergisi değeri 3.400.000 TL olursa, harç 3.400.000 TL üzerinden her taraf için 68.000 TL hesaplanır.
Düşük beyanın sonucu
Satış bedelinin gerçeğinden düşük gösterilmesi, eksik ödenen harcın yanında bir kat vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi doğurur; sorumluluk alıcı ve satıcının ikisindedir. Ayrıca satıcının değer artış kazancı vergisi hesabında ve alıcının ileride yapacağı satışta da düşük beyan aleyhe sonuç verir.
Aracın kapsamadığı durumlar
- Kentsel dönüşüm, ilk konut kooperatif devirleri gibi harç istisnaları ve muafiyetler.
- Bağış, miras, ipotek ve kat irtifakı gibi satış dışındaki tapu işlemleri.
- Birden fazla bağımsız bölümün aynı işlemde devri (ek döner sermaye ücretleri).
- Değer artış kazancı vergisi ve emlakçı komisyonu.